طراحی و تدوین شاخص های ارزیابی تکنولوژی سازمان

دکتر ناصر باقری مقدم از اساتید ارزیابی تکنولوژی و مولفان برجسته رشته مدیریت تکنولوژی طی جزوه ای مطالبی در خصوص طراحی و تدوین شاخص های ارزیابی تکنولوژی سازمان ارایه داده اند. البته از روش ارزیابی پاندا و راماناتان در این جزوه صحبتی نشده. اما دسته بندی و توضیح روشها بصورت کامل ارایه گردیده. مطالعه این جزوه به علاقمندان حوزه ارزیابی تکنولوژی توصیه میشود.

برای دانلود جزوه اینجا کلیک کنید

ارزیابی توانمندیهای تکنولوژیک با تکیه بر روش Panda & Ramanathan (قسمت سوم)

ترکیب توانمندیهای تکنولوژیک پیشنهادی توسط Panda & Ramanathan

Panda & Ramanathan برای هر كدام از توانمندیها شاخص‌هايی ارائه كرده‌اند كه با استفاده از آنها مي توان سطح هريك از توانمندی ها را در شركت‌های فعال در صنعت برق اندازه گيری نمود.

اين دو شركت‌های موجود در صنعت برق را به ده دسته تقسيم كرده و برای هر طبقه تركيبی از توانمندی ها را پيشنهاد دادند. اين دسته بندی به شرح زير میباشد:

1) شركت‌های خدمات برق: توانمندی های خدمات دهی، اكتساب،حمايتی، راهبری.

2) شركت‌های توزيع برق: توانمندیهای بازاريابی و فروش، خدمات دهی، اكتساب، حمايتی، راهبری.

3) شركت‌های سازنده نيروگاه‌ها: توانمندیهای ساخت و ساز، اكتساب، حمايتی، راهبری.

4) شركت‌های مشاور نيروگاه‌ها: توانمندیهای طراحی و مهندسی، اكتساب، حمايتی، راهبری.

5) شركتهای توليد و انتقال نيرو: توانمندیهای توليد، بازاريابی و فروش، اكتساب، حمايتی، راهبری.

6) شركت‌های توزيع برق و خدمات رسانی: توانمندی های خدمات رسانی، بازاريابی و فروش، اكتساب، حمايتي، راهبری.

7) شركت های توليد و مشاور: توانمندیهای توليد، طراحی و مهندسی، اكتساب، حمايتی، راهبری.

8) شركت‌های توليد، انتقال و توزيع برق و خدمات رسانی: توانمندیهای توليد، بازاريابی و فروش، خدمات رسانی، اكتساب، حمايتی، راهبری.

9) شركت‌های توليد، انتقال و سازنده نيروگاه‌ها و خود نيروگاه: توانمندیهای ساخت و ساز، طراحی و مهندسی، توليد، بازاريابی و فروش، اكتساب، حمايتی، راهبری.

10) شركت‌های مادر: توانمندیهای ايجاد، طراحی و مهندسی، ساخت وساز، توليد، بازاريابی و فروش، خدمات رسانی، اكتساب، حمايتی و راهبری.

نهایتا در صورتی که به بررسی توانمندیهای تکنولوژیک شرکتی اقداکم کردیم که در صنعتی به جز صنعت برق فعال بود، میتوانیم شرایط این شرکت را به یکی از شرایط بالا بر اساس مشابهت تعمیم دهیم. 

 

برگرفته از پایان نامه کارشناسی ارشد با موضوع اولویت بندی توانمندیهای تکنولوژیک / پویا نماینده

ارزیابی توانمندیهای تکنولوژیک با تکیه بر روش Panda & Ramanathan (قسمت دوم)

فرايند ارزيابی توانمندی های تكنولوژيك Panda & Ramanathan

Panda & Ramanathan در سال 1996 فرايندی را برای ارزيابی توانمندی های تكنولوژيكی ارائه دادند. آنها با استخراج شاخص‌هايی اين فرايند را در صنعت برق فرانسه و تايلند به كار برده و نتايج حاصله را در سال 1997 مورد مقايسه قرار دادند. فرايند پيشنهادی آن به شرح زير است:

(تمامی مراحل بصورت شماتیک در قسمت اول ارایه شده است)

گام اول: شناسايی مراحل ايجاد ارزش افزوده‌ای كه توسط شركت انجام میشود:

فرايند ارزيابی توانمندی های تكنولوژيك با شناسايی مراحل ايجاد ارزش در شركت آغاز مي‌شود. از آنجائی كه يك شركت در تمام مراحل ايجاد ارزش افزوده يك كالا يا خدمت بطور كامل دخالت ندارد، بنابراين تحليلی جامع از مراحل ايجاد ارزش افزوده كه شركت عهده دار انجام آن است، ضروری و لازم می باشد. اين تحليل میتواند پويائيهای مراحل ارزش زا را نسبت به كل ارزش افزوده ايجاد شده مورد بررسي قرار داده و در شناسايي مراحل كليدی و مهم به سازمان ياری دهد.

گام دوم: شناسايی توانمندی تكنولوژيكی مورد نياز:

هر فعاليتی كه يك شركت انجام می دهد مستلزم سطح توانمندی تكنولوژيكی معينی است. بنابراين به وسيله يافتن فعاليت‌های معينی كه در مراحل ارزش افزايی توسط شركت انجام مي‌شود، نيازهای شركت از لحاظ توانمندی تكنولوژيكی را مي توان شناسايی كرد.

گام سوم: تدوين شاخص‌‌هايی برای ارزيابی هر توانمندی تكنولوژيك:

سومين گام در ارزيابی توانمندی تكنولوژيك مستلزم تدوين مجموعه‌ای از شاخص‌ها می باشد كه بتوان آنها را اندازه گيری كرد. برخي شاخص های عينی و ذهنی را مي‌توان برای الگوبرداری در اجزای توانمندیهای تكنولوژيك بكار برد. اين شاخص‌ها بايد معيارهايی مانند موارد زير را نشان دهند:

• داشتن توانمندی نظارت بر نتايج بنيادی به جای ارزيابی عملكرد فرايندهای ميانی و برنامه‌های انفرادی
• عينی و عادلانه بودن
• توانمندی بكارگيری و در حد امكان توانمندی جمع آوری راحت داده‌ها
• توانمندی ايجاد چشم انداز يا مفهوم، بدون نياز به آگاهی كامل از اعمال و طرح‌های تولیدی

علاوه بر اين، استفاده از اين شاخص ها بايد متضمن موارد زير باشد:

• نتايج بايد راهنمای هدف گذاری باشند
• تاكيد بر بهبود ارزش شاخص‌ها نبايد منجر به اقدامات عملی نامطلوب شود
• نتايج، فقط عملكرد آن نواحی كه تحت كنترل بوده يا تحت نفوذ مديريت سیستم تولیدی مي باشد را منعكس می كند.
• نتايج توانمندی كاربردی وسيعی داشته باشند.

از آنجايي كه سنجش برخي از اجزاء توانمندیهای تكنولوژيك می تواند مستقيم باشد. اين چنين اندازه گيریهايی دشوار است. بنابراين بايد شاخص‌هايی تدوين نمود كه بتوان آنها را به عنوان معيارهای نمايانگر اين توانمندیها بكار برد.

گام چهارم: محك زنی يا الگوبرداری توانمندیهای تكنولوژيكی:

در دنيايی كه جهانی سازی و جهانی شدن رشدی فزاينده دارد، يك شركت نمي تواند در خلا كار كند. بنابراين ارزيابی توانمندی تكنولوژيك، بدون دانستن وضعيت فعلی توانمندی نسبت به بهترين وضعيت آن، هيچگاه كامل نخواهد بود. با استفاده از مجموعه شاخص‌های معين و مشابه براي يك شركت پيشرفته و شركت تحت بررسی می توان به نتايجی كه نشان دهنده نقاط قوت و ضعف هستند دست يافت.

لازم نيست‌ كه هميشه يك شركت پيشرو در صنعت و در جهان به عنوان شركت مدرن انتخاب شود، بلكه میتوان شركتی كه از لحاظ تكنولوژيك پيشرفته است را به عنوان الگو انتخاب كرد، حتی ممكن است اين شركت در صنعت ديگری باشد ولی فعاليت تكنولوژيكی مشابهی را انجام دهد. در اين مرحله از فرايند ارزيابی توانمندیهای تكنولوژيك، اگر نتوان شركتی را به عنوان شركت مدرن يا الگو پيدا كرد میتوان از خبرگان درون شركت به عنوان مشاور استفاده كرد. اين خبرگان به واسطه تجارب عملی، آموزش و آگاهی نسبت به زمينه‌های توسعه يافته جديد، مي‌توانند معيارهای مناسب براي شاخص‌های الگو را ايجاد كنند.

گام پنجم: تجزيه و تحليل شكاف:

آخرين گام در ارزيابی توانمندیهای تكنولوژيك تعيين شكاف بين توانمندیهای شركت الگو و شركت تحت مطالعه مي‌باشد. اين امر مي تواند ديدگاه مفيدی درباره قوت‌‌ها و ضعف های شركت فراهم كرده و آن قسمت ‌هايی كه نياز به اقدامات اصلاحي دارند را نشان دهد.

 

برگرفته از پایان نامه کارشناسی ارشد با موضوع اولویت بندی توانمندیهای تکنولوژیک / پویا نماینده

خلاصه کتاب مدیریت تکنولوژی: رمز موفقیت در رقابت و خلق ثروت اثر طارق خلیل

یکی از مشهورترین و مهمترین تالیفات در حوزه مدیریت تکنولوژی کتاب مدیریت تکنولوژی: رمز موفقیت در رقابت و خلق ثروت اثر طارق خلیل است. این کتاب به عنوان مرجع در دوره های تحصیلات تکمیلی رشته مدیریت تکنولوژی تدریس میشود و از منابع مهم رشته مدیریت تکنولوژی در آزمونهای ورودی تحصیلات تکمیلی این رشته است. خلاصه این کتاب از لینک زیر قابل دانلود و دستیابی است.

برای دانلود خلاصه کتاب اینجا کلیک کنید

طارق خلیل کیست؟

پروفسور طارق خلیل (Dr. Tarek Khalil) از محققین و اساتید برجسته رشته مدیریت تکنولوژی هستند. این استاد مصری الاصل دارای مدرک کارشناسی مهندسی مکانیک از دانشگاه قاهره و مدرک کارشناسی ارشد در رشته مهندسی صنایع از دانشگاه فن آوری تگزارس است. وی در سال 1969 دکترای خود را در رشته مهندسی صنایع از دانشگاه فن آوری تگزاس دریافت کرده است. علیرغم ملیت مصری او 40 سال درگیر اصلاح و بهسازی نظام آموزشی در کشور آمریکا بوده است. او سالها بعنوان مدیر دانشکده مهندسی صنایع و مدیر نظام تحصیلات تکمیلی در دانشگاه میامی آمریکا به خدمت مشغول بوده است. اکثر برنامه های آموزشی میان رشته ای مانند MBA، MSIE ،مدیریت تکنولوژی و همچنین برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای مهندسی در سطوح تصحیلات تکمیلی توسط ایشان در دانشگاه میامی و سایر دانشگاههای کشور آمریکا ، کارگردانی و برنامه ریزی و ایجاد شده است. وی همچنین موسس و مدیر کل انجمن بین المللی مدیریت فن آوری (IAMOT) است که در حال حاضر در این حوزه با 80 کشور جهان در حال همکاریست. پروفسور خلیل خدمات ارزشمندی در خصوص مشاوره به دولتها و ایجاد نظامهای مهندسی در سطح جهان دارد.

اکثر دانشجویان و پژوهشگران حوزه مدیریت تکنولوژی در ایران، پروفسور خلیل را با کتاب مشهورشان با عنوان "مدیریت تکنولوژی: رمز موفقیت در رقابت و خلق ثروت" که توسط دکتر اعرابی و داوود ایزدی ترجمه شده  و توسط دفتر پژوهشهای فرهنگی به چاپ رسیده میشناسند. در حال حاضر این کتاب بعنوان کتاب مرجع در دانشگاههای جهان از جمله ایران در حال تدریس است. همچنین از ایشان مقالات ارزشمندی در حوزه مدیریت تکنولوژی در دسترس است.

ترجمه و گردآوری: پویا نماینده