نفس سخت اقتصاد

پیش بینی روزهایی سخت برای اقتصاد ایران

مقاله اقتصادی روزنامه اعتماد ملی (شماره ۹74 / صفحه ۲۲ / چهارشنبه 31 تیر ۱۳۸۸)

خبرنامه مدیریت تکنولوژی

سلام دوستان عزیز

خسته نباشید. تقریبا سه هفته پیش خبرنامه مدیریت تکنولوژی این وبلاگ شروع به عضوگیری کرد که متاسفانه بعد از سه هفته تنها یک عضو داره و اون هم بنده هستم. مطمئنا ارسال خبرنامه از خودم به خودم کار خیلی عبث و بیهوده ای هستش. خواهش میکنم همکاری کنید...

در خبرنامه عضو شوید

برای عضویت از پائینی ترین قسمت وبلاگ استفاده کنید

پروژه های AMIS

زمان ارائه پروژه های درس سیستمهای اطلاعات مدیریت با تائید دکتر ناظمی تا ۱ مرداد ۱۳۸۸ تمدید شد

صادرات تنها راه زيستن ماست

صادرات تنها راه زيستن ماست

مقاله اقتصادی روزنامه اعتماد ملی (شماره ۹۶۹ / صفحه ۲۲ / چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۳۸۸)

استراتژی توسعه صنعتی با نگاه به تجربه کره جنوبی

فهرستي طولاني از برنامه‌ها وسياستگذاري‌هاي دولتي وغير دولتي درزمينه اموراقتصادي پيش روي فعالان اقتصادي قرار دارد اما واقعيت اين است که درهمه برنامه‌ها نسبت به تجارت ونقش آن در توسعه اقتصادي کم توجهي صورت گرفته وبرنامه نويسان کشور ازدير باز دچار اين فراموشي تاريخي شده‌اند که «تجارت مي‌تواند موتورمحرک توسعه اقتصادي باشد. » متاسفانه مشخص نيست که چرا اين ديدگاه هنوز مورد توجه سياستگذاران و برنامه‌نويسان قرار نگرفته يعني نگاه به بازرگاني از نگاه بخشي هرگز فراتر نرفته اما لازم است با توجه به رويكرد برون‌نگر و تعامل فعال با دنياي خارج، تجارت در خط مقدم برقراري اين ارتباطات به عنوان يك فرابخش و محوريت سياستگذاريها در نظر گرفته شود و سياست‌هاي كلان اعم از توليدي، پولي و مالي در ذيل آن و به صورت هماهنگ طراحي شود. تجربيات جهاني بيانگر اين نکته است که بخش بازرگاني به عنوان حدفاصل بخش توليد با مصرف عملا محرك توسعه و رشد اقتصادي است و از ديرباز موتور رشد اقتصادي به شمار مي‌رفته است. با توجه به ويژگي‌هاي اقتصاد ايران، دستيابي به رشد اقتصادي در سايه تجارت ميسر است واين هم در گروي گزينش دو استراتژي است. يا جايگزيني واردات يا توسعه صادرات بنابراين لازم است با توجه به واقعيت‌هاي موجود، يكي برگزيده شود. انتخاب هر يك از اين استراتژي‌ها مي‌تواند تاثيرات زيادي بر سياست‌هاي پولي، مالي و توليدي کشور داشته و انتخاب هرکدام ازاين سياست‌ها مي‌تواند، آثار وعواقب مثبت ومنفي زيادي داشته باشد. در طول سال‌هاي گذشته، اعتقاد ما اين بوده است که نگاه به سياست‌هاي تجاري، رويكردي فراتر از سياست‌هاي كلان اقتصادي مي‌طلبد و لزوما بايد در سطح استراتژي بلندمدت كشور قرار داشته و سياست‌هاي كلان اقتصادي اعم از پولي و مالي، توليدي به صورت تابعي از آن تعريف شوند. طي چند دهه گذشته باوجود انتخاب يكي از اين دو رويكرد در توسعه كشور برخورد سياستگذاران با مقوله تجارت وبازرگاني در حد مورد انتظار نبوده به گونه‌اي که به سياست‌هاي تجاري، نگاهي درخور شأن وجايگاه صورت نگرفته است. هر چند در رهنمودها و راهكارهاي اجرايي برنامه‌هاي توسعه، اين نگرش اندكي ارتقاء يافته و تصريح شده است كه تمامي سياست‌هاي پولي،‌مالي و ارزي در جهت توسعه و جهش صادرات تنظيم و اجرا مي‌شوند وسياستگذاري بازرگاني كشور متمركز شود اما تحقق عملي اين ديدگاه با موانع زيادي مواجه است و هنوز آنطور كه بايد سياست‌هاي تجاري كشور به محوريت سياستگذاري‌هاي كلان اقتصادي بدل نشده است. يعني از بعد سياستگذاري‌هاي کلان اقتصادي هنوز دچار اين معضل تاريخي هستيم که نگاه به بخش بازرگاني آنگونه که بايد شکل نگرفته است.

لزوم برنامه‌ريزي توسعه صنعتي
تجربه کشورهاي در حال توسعه در آسياي جنوب شرقي، آمريکاي مرکزي و ساير نقاط جهان طي سه دهه گذشته، آشکارا نشان داده است که لازمه دستيابي به توسعه پايدار و يکپارچه و فرآيند حصول به موقعيت کشورهاي پيشرفته و برتر صنعتي در تمامي وجوه آن، توجه و تمرکز شايسته و بايسته در حوزه توسعه صنعتي وگسترش صادرات به‌ويژه صادرات کالاهاي صنعتي است. اين تجربيات همچنين حکايت از آن داردکه اولا مدل واحد براي توسعه به مفهوم انباشت ظرفيت‌هاي فيزيکي و فناوري و ارتقاي توانمندي‌هاي اجتماعي وجود نداشته و متناسب با مختصات زماني براي جريان صنعتي‌شدن الگوهاي متفاوتي مطرح و به کارگرفته شده است. ثانيا در حرکت جهاني صنعتي‌شدن همراه با تحولات فناوري و پيشرفت‌هاي فني درهردوره فرصت‌هاي تازه‌اي دراختيار همه کشورها قرار مي‌گيرد که هرگاه با نهادسازي مناسب شرايط انطباق با اين فرصت‌ها فراهم شود، براي کشورهاي درحال توسعه دريچه‌هاي جديدي براي رشد سريع، تغيير موقعيت و کاهش فاصله با کشورهاي پيشرفته صنعتي گشوده مي‌شود و هر کشوري که بتواند در زمان مناسب و با سرعت بيشتر خود را با تحولات و رخدادها، منطبق و هماهنگ كند، خواهد توانست که از فرصت‌هاي پيش‌آمده به گونه‌اي مؤثرتر براي تسهيل و تسريع جريان پيشرفت و توسعه بهره‌مند شود. يکي از فرصت‌هايي که مي‌تواند در خدمت توسعه همه‌جانبه کشورها به ويژه کشور ما قرار گيرد و عامل پيشرفت شود، توجه عملي به توسعه صادرات و گسترش روابط اقتصادي بين‌المللي و بهره‌مندي از اين روابط براي توسعه اقتصادي، دستيابي به رشد اقتصادي مداوم، بالابردن سطح زندگي و رفاه مردم، پايدارسازي اشتغال کامل، ايجاد ثبات نسبي سطح قيمت‌ها و ارزش پول ملي است.
درعصرکنوني الگوي توسعه صادرات برمحورهايي چون آزادسازي اقتصادي، مشارکت بازار و دولت، توسعه سرمايه انساني، ارتقاي ظرفيت‌هاي فناوري ونوآوري، رشد پيوسته مهارت‌ها، تمرکززدايي، ورود در شبکه‌ها و زنجيره‌هاي فني، توليدي و تجاري بين‌المللي، تغيير نقش دولت از کارگزار و بازيگر اصلي توسعه به عامل راهبردي ايجاد شرايط مناسب براي ارتقاي رقابت پذيري ملي در عرصه بازارجهاني و تسهيل‌کننده جريان ارتباط بنگاه‌ها و نهادهاي فراملي و پيوند آن با بخش‌خصوصي و بنگاه‌هاي داخلي استوار شده است. نقش دانش و دانايي در فرآيندهاي توليدي- صنعتي در جهت افزايش صادرات بسيار اهميت يافته و جريان مبادله اطلاعات بين کارگزاران و فعالان در حوزه‌هاي اقتصاد و صنعت گسترش چشمگيري پيدا کرده است. تغييرات فناوري موجب شده که روابط اقتصادي بين‌المللي دگرگون شود و با تحولاتي که در حوزه جريان‌هاي سرمايه، تکنولوژي، نيروي انساني و توليد همچنين مالکيت اطلاعات و حقوق دارايي‌ها رخ داده، الگوهاي جديدي از مزيت‌هاي نسبي در زمينه توليد و تجارت کالاهاي صنعتي پديدار شده است. اگرچه مرکز اصلي پيشرفت فناوري و تحولات در جهان صنعتي متمرکز بوده و هست اما کشورهاي در حال توسعه به‌طور عام و کشور ما به طور خاص نيز ناگزير در معرض اين تحولات در مناسبات اقتصادي- صنعتي جديد قرار خواهند گرفت و تنها درصورت انطباق با اين شرايط و زمينه‌سازي براي جايگيري مناسب در نظام نوين تقسيم کار همچنين ورود در شبکه‌ها و زنجيره‌هاي ارزش بين‌المللي است که مي‌توانند جريان توسعه صادرات صنعتي خود را به پيش برده و از فرصت‌هاي تجاري- سرمايه‌گذاري گسترده‌اي که در عرصه اقتصاد جهاني ايجاد شده است، بهره‌مند شوند.
بنابراين ضروري است توسعه پايدار صادرات يکي از مهم‌ترين اهداف ملي در عرصه اقتصادي قرار گيرد و محور اصلي توسعه آينده کشور متکي به رشد صادرات به ويژه افزايش سهم صادرات توليدي و خدمات باشد. اين فرآيند با توجه به روند جهاني شدن، مستلزم اقتصادي باز و برون نگر است. توسعه صادرات غيرنفتي بايد بر پايه رشد مستمر صادرات محصولات توليدي و خدمات تداوم يافته و هرگونه مانعي بر سر راه آن بايد مرتفع شود. تحقق اين امر مستلزم داشتن استراتژي توسعه صادرات، برنامه‌هاي عملياتي براي اجراي آن استراتژي و در نهايت اينکه يک عزم ملي و باور همگاني در نخبگان کشور در اين خصوص باشد.
يكي از مهم‌ترين عواملي كه در زمينه توسعه صادرات مي‌تواند به کشور كمك کند، نهادينه شدن تفکر و فلسفه توسعه صادرات در باور و اراده مديران و مسوولان كشور و هماهنگي جامعه با دولت در زمينه صادرات است. به عبارت ديگر برنامه‌ريزان، تصميم‌گيران عالي همچنين مردم به اين نتيجه برسند كه بايد از طريق صادرات در جامعه جهاني حضور يابند و با استفاده از مزيت‌هايي كه اين كشور از نظر نيروي انساني (چه مهارت و چه پركاري و سختكوشي) و استفاده از علم و دانش و سرمايه جهاني دارد و بالاخره دقت نظر و جهان‌بيني مقامات بالاي دولتي به يك كشور صنعتي توسعه يافته برسند. آنگونه که کره جنوبي عمل و اين مسير را انتخاب کرد. وزير برنامه‌ريزي اقتصادي كره‌جنوبي در جايي به درستي اين اعتقاد را بيان کرده است كه «صادرات تنها راه زيستن ماست» و بر پايه همين تفكر است كه برنامه هفتم كره با چشم اندازي به قرن 21 آغاز شده است. بنابراين توسعه صادرات بايد روش زندگي ما در کشور شده و صادرات سبک زندگي ما شود. هدف مشخص دولت کره در برنامه توسعه صادرات، رساندن كشور به سطح كشورهاي صنعتي و اتخاذ تدابيري جهت وحدت مجدد شبه جزيره كره تعيين شده بود. به عبارت ديگر شروع به صادرات همزمان با ايجاد آگاهي و اعتقاد عمومي و در حقيقت با يك سلسله زمينه‌سازي فرهنگي بوده و چون مردم نيز با آن همراه گشته‌اند بنابراين هدف‌ها آسانتر و دست يافتني‌تر شده‌اند.

 نگاهي به نمونه موفق خارجي
نگاهي گذرا به همه برنامه‌هاي توسعه کره جنوبي (برنامه‌هاي هفتگانه) نشان مي‌دهد كه برنامه‌ريزان و مردم به صورت واقع بينانه به هدف‌ها و آينده نگريسته‌اند. انتخاب تعرفه‌هاي سنگين و ممنوعيت بسياري از كالاهاي خارجي در نخستين گام‌هاي تعرفه‌هاي سنگين و ممنوعيت بسياري از كالاهاي خارجي در نخستين گام‌هاي ورود به رشد، زمينه را براي به كارگيري موثر از منابع بلااستفاده ملي و توسعه صنايع كليدي و زيرساخت اقتصادي- اجتماعي كشور، آماده ساخت. همين سياست در نهايت تبديل به سياست اقتصاد آزاد و تسهيل در روابط تجاري با كشورهاي جهان شد و تعرفه‌هاي پيشين تبديل به تعرفه‌هاي ترجيحي و تعرفه‌هاي انعطاف‌پذير شدند، به نحوي كه در ارتباط با توسعه تجارت بين‌المللي دولت مجاز شد تا 50 درصد از نرخ‌هاي تعرفه عمومي را به عنوان امتيازات تعرفه‌اي اعطا کند.
اگر بخواهيم از تجارب کشورهايي همانند کره‌جنوبي درس بگيريم و از بهينه‌کاوي‌هاي‌مان استفاده مطلوب ببريم، لازم است نکات زير را در استراتژي توسعه صنعتي لحاظ کنيم:
1) بايد حمايت مستقيم اعتباري براي صادرات محصولات و خدمات انتخاب شده ايجاد کنيم.
2) نظام مناسبي براي واردات كالاهاي مرتبط با صادرات برقرار کنيم.
3) براي صادرات اولويت ايجاد کنيم.
4) ماليات بر درآمدهاي حاصل از صادرات را حذف و كاهش دهيم.
5) فعاليت شركت‌هاي توليدكننده كالاهاي صادراتي را گسترش دهيم.
6) شبكه‌هاي فروش كالا در خارج و كشف بازارهاي جديد را تقويت کنيم
7) سازماني مناسب براي حمايت از صادرات و تنظيم نظام صادراتي طراحي کنيم.
8) توليد براي صادرات و توليد براي مصرف داخلي را متوازن كنيم.
9) تغييرات ساختاري در صنعت ايجاد کنيم.
10) در زمينه‌هاي لازم سرمايه‌گذاري کنيم.
مي‌دانيم که تدوين استراتژي صنعتي يا در شکلي فراگيرتر، تدوين استراتژي توليد و حرکت به سمت افزايش توليد مي‌تواند اقتصاد کشور را در شرايط مطلوبي قرار دهد اما به دليل بي توجهي‌هايي که به مقوله تجارت و بازرگاني در نظام برنامه نويسي شده است، هيچ گاه به اين سمت حرکت نکرده‌ايم که استراتژي صنعتي و توليد را براساس استراتژي‌هاي تجاري نوشته و همچون کشورهاي کره، ژاپن، تايوان، ترکيه، چين وحتي سنگاپور، به قصد بازارگشايي و افزايش صادرات گام برداريم. مي دانيم که چنين استراتژي و سياستگذاري‌هايي، نياز به تحول در برنامه نويسي دارد والبته هيچ گاه غير ممکن نيست.
در طول سال‌هاي گذشته، فرآيند طراحي واحد‌هاي توليدي – صنعتي با کمترين توجه به نياز‌هاي بازار خارجي صورت گرفته و در مجموع اين ديد در ميان سياستگذاران و مصرف کنندگان حاکم بوده است که تنها پس از رفع نياز بازار داخلي، بايد صادرات کالا و خدمات صورت گيرد. به نظر مي‌رسد تا زماني که تغيير نگرش جدي صورت نگيرد، نمي‌توان و نبايد انتظار داشت سهم کشور از بازار و مبادلات جهاني افزايش يابد و تجارت مکانيزم موثري براي رشد و توسعه اقتصادي تلقي شود.
تجارت خارجي موفق، مکانيسم بالقوه تسريع فرآيند رشد اقتصادي و ايجاد کننده تحولات و تغييرات بنياني در راستاي توسعه پايدار اقتصادي است. مي‌توان ادعا کرد که اقتصاد‌هاي مرتبط با بازار‌هاي جهاني بايد قابليت و توانمندي‌هاي خاصي داشته و از درجه پويايي و انعطاف پذيري قابل توجهي بهره‌مند باشند. پس حضور در بازار جهاني بدون شک نيازمند تدوين و تنظيم راهبردي مناسب مبتني بر ظرفيت‌ها و توانمندي‌هاي کشور همراه با اجراي دقيق و هوشمندانه آن و بيش از هر چيز نيازمند مطالعه و بررسي اصولي اين بخش و شناخت محيط آن است.
نگاهي به شرايط و تحولات دهه اخير اقتصاد ايران نشانگر شکل‌گيري تحولاتي در انديشه‌ها، جهت‌گيري‌ها و ساختار‌هاي اقتصادي – اجتماعي است و بخش تجارت خارجي نيز طبعا برکنار از اين رويداد‌ها نبوده است. تاکيد بسيار سياستگذاران بر اين بخش و گسترش صادرات غيرنفتي که در محور برنامه‌هاي مختلف توسعه اقتصادي – اجتماعي و فرهنگي کشور تجلي يافته، موجب شده در خلال دوره کوتاه مدت چند ساله‌اي شاهد رشد نسبتا مناسب و تقاضاي روز افزون صاحبان صنايع و واحد‌هاي توليدي براي حضور در بازار‌هاي جهاني باشيم. تسهيلات قانوني و مشوق‌هاي اجرايي نيز – اگر چه ناپايدار و مقطعي – بر اين ميل دامن زد اما به‌رغم ضرورت‌ها و تاکيد‌هاي مکرر، به نظر نمي‌رسد اين بخش توانسته باشد از ظرفيت‌هاي خود به نحو شايسته استفاده کند و در مسير تحولات جامعه آنگونه که بايد موثر افتد.
براي دستيابي به توسعه صادرات ضروري است به نکات کليدي و محوري زير در قالب راهبردها، سياست‌ها و برنامه‌هاي اجرايي توجه نمود و آنها را به صورت موثر به کار گرفت که در استراتژي توسعه صادرات نيز بر آنها تاکيد شده است:
1) بهبود فضاي کسب وکار (فضاي اقتصادي) به‌عنوان شرط لازم براي توسعه صادرات.
2) ‌توجه به صنايع داراي مزيت نسبي و محصولات و خدمات رقابتي
3) حمايت همه جانبه از توسعه توليد محصولات صادراتي بخش‌هاي مختلف.
4)‌ تشويق و حمايت از سرمايه گذاري خارجي با هدف توسعه صادرات.
5) توسعه زير ساخت‌هاي مرتبط با امر صادرات از قبيل حمل‌ونقل دريايي، زميني، هوايي و ريلي، خدمات بانکي، خدمات بيمه و ضمانت صادرات و استقرار نظام رقابتي در استفاده از اين زير ساخت‌ها.
6)‌ آزاد سازي بازار سرمايه و رقابتي کردن آن.
7)‌ کاهش هزينه‌هاي صادرات به منظور رقابتي نمودن محصولات و خدمات.
8)‌ برقراري مشوق‌ها و تسهيلات ويژه و هدفمند به منظور توسعه صادرات و دستيابي به سهم بيشتري از بازارهاي جهاني.
9)‌ نهادينه شدن استراتژي جهش صادراتي در برنامه‌هاي توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي کشور با تکيه بر مزيت‌هاي رقابتي محصولات و خدمات.
10) حرکت به سمت استقلال تصميم‌گيري بانک مرکزي به منظور دستيابي به اهداف توسعه اقتصادي به ويژه تحقق استراتژي جهش صادراتي.
11) متصل کردن بازارهاي مالي داخلي به بازارهاي مالي بين‌المللي.
12) هماهنگي سياست‌هاي ارزي، پولي و مالي کشور با اهداف توسعه صادرات
13) توسعه روابط سياسي و بين‌المللي به‌عنوان شرط لازم براي توسعه همکاري‌هاي اقتصادي و تجاري بين‌المللي.
14) تلاش براي کاهش ريسک فعاليت‌هاي اقتصادي سرمايه‌گذاران خارجي در کشور.
15) فراهم نمودن شرايط پذيرش درخواست ايران براي عضويت در سازمان تجارت جهاني.

محمد مهدي راسخ (دبيرکل اتاق بازرگاني و صنايع و معادن تهران )

"برای دانلود فایل PDF اینجا کلیک کنید"

مباحثه (شماره 1)

موضوع: چرا مديريت تكنولوژي؟

منبع: http://pina.ir/?ID=29 (اندیشکده اعتلای صنعت نفت ایران)

چرا مديريت تكنولوژي؟

 

مديريت تكنولوژي يك مبحث بين‌رشته‌اي است كه علوم، مهندسي، و مديريت را به‌هم پيوند مي‌زند. از ديدگاه مديريت تكنولوژي، تكنولوژي اصلي‌ترين عامل توليد ثروت است و ثروت چيزي بيشتر از پول است كه مي‌تواند عواملي همچون ارتقاء دانش، سرمايه‌ي فكري، استفاده‌ي موثر از منابع، حفظ منابع طبيعي و ساير عوامل موثر در ارتقاء استاندارد و كيفيت زندگي را شامل شود.

مديريت تكنولوژي، در واقع مديريت سيستمي است كه خلق، كسب، و به‌كارگيري تكنولوژي را ممكن مي‌سازد و شامل مسووليتي است كه اين فعاليت‌ها را در راستاي خدمت به بشر و برآورده ساختن نيازهاي مشتري قرار مي‌دهد.

تحقيق، اختراع، و توسعه، اساسي‌ترين مولفه‌هاي خلق تكنولوژي و وقوع پيشرفت‌هاي تكنولوژيك هستند. اما در مسير توليد ثروت، مولفه‌ي مهم‌تري نيز وجود دارد كه همان به‌كارگيري يا تجاري‌سازي تكنولوژي است. به بيان ديگر، مزاياي تكنولوژي هنگامي تحقق مي‌يابند كه نتيجه‌ي آن به دست مشتري برسد. مشتري مي‌تواند فرد، شركت، يا يك نهاد دولتي باشد. اختراعي كه در قفسه نهاده شود، ثروت توليد نمي‌كند و ايده‌اي كه بروز مي‌كند و به كار بسته نمي‌شود ـ حتي اگر به‌عنوان اختراع به ثبت برسد ـ بازده مالي ندارد. تكنولوژي هنگامي به توليد ثروت منجر مي‌شود كه يا تجاري شود و يا در مسير تحقق اهداف استراتژيك يا عملياتي يك سازمان به كار بسته شود.

هر چند در مبحث مديريت تكنولوژي فرض براين است كه تكنولوژي مهم‌‌ترين عامل در سيستم توليد ثروت است ولي عوامل ديگري نيز در اين سيستم دخيل هستند. مثلاً، تشكيل سرمايه و سرمايه‌گذاري، نقش مهمي در رشد اقتصادي ايفا مي‌كنند. نيروي كار، عامل موثر ديگري در رشد اقتصادي است. ملاحظات اجتماعي، سياسي و محيطي نيز برفرايند توليد ثروت تأثير مي‌گذارند. در مبحث مديريت تكنولوژي با تكنولوژي به‌عنوان بذر اوليه‌‌ي توليد ثروت برخورد مي‌شود. با پرورش صحيح و محيط مناسب، اين بذر اوليه به درخت تنومندي تبديل مي‌شود. ساير عوامل موثر در توليد ثروت ـ شامل سرمايه، نيروي كار، منابع طبيعي، سياست‌هاي عمومي، و غيره ـ در واقع محيط حاصلخيز و ساير مايحتاج اين گياه را تشكيل مي‌دهند. هر يك از اين عوامل، داراي رشته‌ي تخصصي و آموزش‌ها و پژوهش‌هاي خاص خود هستند. مديريت تكنولوژي، به‌عنوان يك مبحث بين‌رشته‌اي، دانش موجود در تمامي اين رشته‌ها را با هم تركيب مي‌كند. يك دوره‌ي يادگيري مديريت تكنولوژي در سطح پيشرفته به مطالعه‌ عميق هر يك از اين عوامل نياز دارد. مديريت تكنولوژي داراي ابعاد ملي، سازماني و فردي است. در سطح ملي يا دولتي (سطح كلان)، مديريت تكنولوژي به شكل‌گيري سياست‌هاي عمومي كمك مي‌كند. در سطح بنگاه (سطح خرد)، به ايجاد و تثبيت بنگاههاي رقابت‌پذير مي‌انجامد. در سطح فردي، به ارتقاء ارزش فرد در جامعه كمك مي‌كند.
شوراي تحقيقات ملي آمريكا، مديريت تكنولوژي را چنين تعريف كرده است: "يك حوزه‌ي بين‌رشته‌اي كه با طرح‌ريزي، توسعه و پياده‌سازي توانمندي‌هاي تكنولوژيك براي شكل دادن و تحقق اهداف استراتژيك و عملياتي يك سازمان سروكار دارد."مديريت تكنولوژي به اين دليل يك حوزه‌ي بين‌رشته‌اي محسوب مي‌شود كه دانش حاصل از رشته‌هاي علوم، مهندسي و مديريت اجرايي را تركيب مي‌كند. مديريت تكنولوژي بر بسياري از اجزاء كاركردي سازمان همچون تحقيق و توسعه، طراحي، توليد، بازاريابي، مالي، پرسنلي، و اطلاع‌رساني تأثير مي‌گذارد. گستره‌ي آن، هم مقولات استراتژيك و هم مقولات عملياتي سازمان را شامل مي‌شود. ابعاد عملياتي با فعاليت‌هاي روزمره‌ي سازمان سروكار دارند و ابعاد استراتژيك بر موضوعات بلندمدت متمركز هستند. سازمان بايد به هر دو بعد توجه داشته باشد. بررسي‌ها نشان داده‌اند كه اكثر مهندسان و مديران صرفاً به ابعاد عملياتي و نتايج كوتاه‌مدت توجه دارند و به مقولات استراتژيك بي‌توجه هستند. اين كوته‌بيني موجب شده است كه تأثيرات اقدامات امروز خود را بر آينده‌‌ي سازمان ناديده بگيرند. مديريت تكنولوژي با تأكيد بر اهداف استراتژيك سازمان، به حذف اين نارسايي از سيستم مديريت كمك مي‌كند. مديريت تكنولوژي، مديران را در تلاش‌هايشان براي بهبود بهره‌وري، افزايش اثربخشي، و تقويت جايگاه رقابتي بنگاه هدايت مي‌كند. در دهه‌‌ي 1970 و 1980، صنايع آمريكا به تدريج جايگاه رقابتي خود را در مقابل محصولات ژاپني و حتي محصولات برخي ديگر از كشورهاي آسيايي از دست دادند. اين رويداد، بسياري از سازمان‌هاي آمريكايي را تحت تأثير قرار داد و آن‌ها را برآن داشت كه رويكردهاي گوناگوني را براي كمك به صنايع آمريكا و بازيافت جايگاه رقابتي آنان در پيش گيرند. از ميان اين سازمان‌ها مي‌توان به شوراي تحقيقات ملي، فرهنگستان ملي مهندسي، بنياد ملي علوم، بسياري از سازمان‌هاي صنعتي، و نهادهاي آموزشي آمريكا اشاره كرد. تلاش اين سازمان‌ها، آنان را متوجه جهان نمود. در گزارش شوراي ملي تحقيقات كه در سالي 1987 منتشر گرديد، پيشنهاد شده بود كه بايد شكاف دانش و عملكرد را بين مهندسي و علوم از يك طرف، و بين كسب‌و‌كار، و كشاندن تكنولوژي در قالب محصولات و خدمات به صفحه‌ي بازار، به توليد ثروت برطرف گردد.به نظر مي‌رسيد كه در پارادايم‌هاي صنعتي، سياست‌هاي دولتي، و نهادهاي آموزشي، ارتباط بين تكنولوژي و كسب‌وكار ناديده گرفته شده است. برنامه‌هاي آموزشي در رشته‌هاي مهندسي و مديريت، و ساختارها و نهادهاي صلب مرتبط با آن‌ها، كارايي خود را از دست داده بودند و به بازنگري‌هاي جدي نياز داشتند. علاوه‌براين، معلوم شده بود كه به برنامه‌هاي آموزشي دست اولي نياز است كه مديران و مهندسان را براي برخورد با تحولات تكنولوژيك و نفوذ در بازارهاي جهاني آماده سازد. روش‌هاي جديدي براي تفكر درباره‌ي اين برنامه‌ها و محتويات آن‌ها پيشنهاد گرديد. ظهور برنامه‌هاي جديد تخصصي در زمينه‌ي مديريت تكنولوژي، يكي از دستاوردهاي اين خودارزيابي است. مديريت تكنولوژي، رشته‌هاي ناظر بر خلق تكنولوژي را به رشته‌هاي ناظر بر تبديل تكنولوژي به ثروت پيوند مي‌زند.
در حوزه نفت و گاز نيز برخي از كشورهاي پيشرو در اين زمينه اقدامات خوبي به انجام رسانيده اند كه از آن جمله مي توان به تدوين استراتژي تكنولوژي صنعت نفت نروژ و تشكيل انجمن انتقال تكنولوژي صنعت نفت آمريكا اشاره داشت. اين نمونه ها به همراه تجربيات فراوان ديگر در صنعت نفت و گاز جهان به خوبي نمايانگر حركت رو به رشد صنعت نفت جهان در اين حوزه مي باشد. در حوزه مديريت مخازن نيز با توجه به تنوع متغيرها و ضرورت كسب و بكارگيري تكنولوژيهاي بروز و مناسب جهت توسعه ميادين و ازدياد برداشت لزوم توجه به مقوله مديريت تكنولوژي‌ ضروري مي‌نمايد.عمده مخازن كشور در نيمه دوم عمر خود به سر مي‌برند و نيازمند اعمال روشهاي ادياد برداشت و بكارگيري تكنولوژيهاي مناسب در اين راستا مي‌باشند. اين موضوع با توجه به نوع خاص مخازن كشور كه عمدتا از نوع كربناته شكافدار مي‌باشند با دشواريهايي مواجه مي شود. نكته مهم ديگر تحولات بازار و اقتصاد بين الملل است كه تاثيرات فراواني در حوزه تكنولوي خواهد داشت .اين تاثيرات در قالب رويش تكنولوژيهاي جديد، اقتصادي شدن برخي از تكنولويها و تسريع برخي از تحقيقات و...خواهد شد. درك تحولات مذكور و توجه به نيازمنديها و توانمنديهاي داخلي، لزوم توجه به حوزه مديريت تكنولوژي را دو چندان مي‌سازد.در اين حوزه به پايش تحولات و روندهاي جهاني در حوزه تكنولوژي و بافت آن پرداخته (Tech Monitoring) و آينده هاي ممكن و مطلوب را در حوزه مورد نظر بررسي خواهيم كرد (Tech Foresight) همچنين به ارزيابي تكنولوژيهاي موجود و در حال ظهور ،تكنولوژيهاي رقيب و مكمل خواهيم پرداخت (Tech Assessment) و تكنولوژيهاي مذكور و روند توسعه آنها را در بافت چند بعدي و پيچيده شان (Tech in Context) مورد بررسي قرار خواهيم داد و بر اين اساس راه ها و گزينه هاي پيشرو را بررسي خواهيم كرد و مسير مناسبي را جهت كسب تكنولوژيهاي مورد نظر ترسيم خواهيم كرد.(Tech Strategy)

 

 

 

 

 

 

منبع:مديريت تكنولوژي،تاليف طارق خليل،ترجمه كامران باقري

تهيه كننده: عليرضا عمادي

مقاله مرتبط در تدبیر با رویکرد رقابت پذیری  (موضوع مباحثه بعدی)

پروژه های M I S

نحوه ارزيابي دانشجويان

الف) امتحان نهايي : 12 نمره

ب) فعاليتهاي دانشجويان

 ارائه  يک گزارش  در خصوص  يک تجربه  -  4 نمره   ( نمونه فرمت برای تهیه گزارش)

1) مورد کاوي از يک شرکت در خصوص پياده سازي يک سيستم اطلاعاتي در سازمان و اثرات آن . گزارش مختصر مانند مورد کاوي که در کتاب تشريح شده است. این مورد کاوی می تواند مربوط به سازمانی باشد که در آن فعالیت می نماید.

مواردیکه در مورد کاوی باید مورد توجه قرار گیرد.

از سه بعد اصلی  Know why   , Know what , Know how

اهداف سازمان چه بوده است ؟ رابطه اهداف کسب و کار با سیستم اطلاعاتی چیست؟  چرا سازمان به سیستم اطلاعاتی نیاز دارد؟ چه نیازهایی در خصوص تکنولوژی اطلاعات وجود دارد؟

نیازها چگونه نهایی شده اند؟ چه راهکاری برای نهایی شدن مناسب نیازها با توجه به تجربه پیشنهاد می کنید؟

ارزیابی آمادگی سازمان را برای سیستم های نوین ارزیابی نمایید؟ چه مدلی را برای این کار پیشنهاد می دهید؟

راهکارهای انتخاب و توسعه سیستم چه بوده اند؟ چه مشکلاتی در پیاده سازی و توسعه سیستم وجود داشته است؟

تحولات و تغییرات سازمانی و فرآیندها چگونه مدیریت شده اند؟

ارزیابی مالی و منافع سیستم را انجام دهید.

2) هر دانشجو در ارتباط با موضوع تحقيق ملزم است موضوع شکست / موفقيت / تجربه  پروژه هاي سيستم اطلاعات مديريت را  در کشورهای درحال توسعه  (یا سازمانهای در حال رشد در کشورهای درحال توسعه )  ( 4نمره )

•  از مجلات علمي بین المللی جستجو نموده  و

•   حداقل سه مقاله را به عنوان موضوع بررسي و

•  ضمن مطالعه دقيق  متن  ,

• با تحليل مقاله از طريق حداقل 5 سئوال نقد نمايد که نتيجه گيري مولف تا چه ميزان مي تواند مورد قبول باشد و

•  چه موضوعاتي براي تحقيق بيشتر مي تواند مبني تحقيق آينده و تکميلي باشد

• و از ترکیب مقالات مقاله جدیدی ارائه نماید

متن اصلي و تايپ تحليل و نتيجه گيري

پياده سازي متن و تحليل و نقد

مجله علمي بين المللي

بررسي دلايل شکست پروژه هاي سيستم اطلاعات مديريت از يک مجله علمي

 

3) يکي از موارد زير را از مجلات يا روزنامه هاي داخلي انتخاب نموده و تحليل نمايد. کاربرد اطلاعات در مديريت ( 1 نمره ) این فعالیت به عنوان فعالیت مازاد دانشجو تلقی می شود

گزارش ها مي تواند در مورد بورس ، تغييرات قيمت نفت ، طلا و ....  و يا گزارش در خصوص تجربه پياده سازي يک شرکت در مجلات الکترونيک و نرم افزاري کشور باشد

اسکن متن و تايپ تحليل و نتيجه گيري	تحليل گزارش , طرح چند سئوال و نقد گزارش و نتيجه گيري از آن	روزنامه / مجلات	بررسي يک گزارش از روزنامه ها در خصوص کاربرد سيستم اطلاعات مديريت	1
اسکن متن و تايپ تحليل و نتيجه گيري	طرح چند پرسش در خصوص دلايل ممکن بروز وقايع اقتصادي و ارتباط احتمالي آن با سيستم اطلاعات مديريت	روزنامه / مجلات	بررسي يک گزارش اقتصادي و تحليل موارد ممکن تاثير سيستم اطلاعات مديريت	2

 

مهلت ارسال مطالب تا ۲۵/4/1388

 

حتما ایمیلهای خود را با عنوان AMIS برای دکتر ناظمی ارسال کنید

 

آدرسهای پست الکترونیک دکتر ناظمی:

 

[e-mail]

[e-mail]

[e-mail]

آدرس های اندیشکده مدیریت تکنولوژی

این وبلاگ در ۳ آدرس در دسترس است:

http://techmanagement.blogfa.com

http://mot.cov.ir

http://mot.vov.ir

 

مباحثه و خبر نامه ی تکنولوژیک

سلام دوستان عزیز، با اینکه می دونم امتحانات همه ی شما هنوز به پایان نرسیده، اما در هر حال امیدوارم خسته نباشید.

فکر میکنم در این فرصت حدودا ۳ ماهه در این فضای مجازی کارهای خوب و تاثیرگزاری میشه انجام داد. چند تا از ایده هایی که وجود داره رو لیست میکنم. انتظار میره که نظرات خودتون رو در این خصوص اعلام کنین که به امید خدا خط مشی فعالیتهای اندیشکده در این ۳ ماه بصورت تقریبی مشخص بشه:

۱) موضوعی مناسب و در خور توجه توسط مدیر یا یکی از فعالان اندیشکده انتخاب شده و به همراه توضیحات روی وبلاگ قرار داده میشود. به مدت یک هفته موضوع قابلیت بحث و ارسال نظرات خواهد داشت. پس از طی این زمان پست دیگری تحت عنوان جمع بندی مطلب قبلی در فضای اندیشکده منتشر میشود.

۲) خبرنامه ی مدیریت تکنولوژی با قابلیت دریافت آدرس پست الکترونیک و مشخصات از کاربران راه اندای میشود. بصورت هفتگی خبرنامه الکترونیکی برای اعضا ارسال میگردد. این خبرنامه میتواند اخبار تکنولوژیک و قابل توجه روز بهمراه مطالبی همچون معرفی کتاب، جمع بندی و نکات خاص مباحثه ها، مقاله های مفید و ... را پوشش دهد.

یکی از مزایای خبرنامه این است که پس از مدت کوتاهی بانک بزرگی از پست های الکترونیک و دیگر مشخصات کاربران علاقه مند به مدیریت تکنولوژی را در اختیار خواهیم داشت.

خواهشمندم نظرات خود را اعلام کنید تا پروژه آغاز شود.

سمینارهای مربوط به AHP و Delphi

این دو سمینار که توسط دوستان ارائه شده برای امتحان فردا مهم بنظر میرسد

"برای دانلود AHP اینجا کلیک کنید"

"برای دانلود Delphi اینجا کلیک کنید"

کتاب پیش بینی تکنولوژی

روش های آینده نگاری تکنولوژی / تالیف بنیاد توسعه فردا

فصل اول و دوم برای امتحان پیش بینی تکنولوژی مطالعه شود

"برای دانلود کتاب اینجا کلیک کنید"

خلاصه فصل 2 و قسمتی از فصل 5 کتاب سیاست فناوری و تشویق بازار

سیاست فناوری و تشویق بازار / برگزیده مقالات پروفسور سانجایا لل

تهیه و تنظیم: پویا نماینده

"برای دانلود فایل PDF اینجا کلیک کنید"

خلاصه کتاب سیستمهای اطلاعات مدیریت (فصل 1)

تهیه و تنظیم: پویا نماینده

"برای دانلود فایل PDF اینجا کلیک کنید"

خلاصه کتاب سیستمهای اطلاعات مدیریت (فصل15)

تهیه و تنظیم: حسین دانش کهن 

"برای دانلود فایل PDF اینجا کلیک کنید"

خلاصه کتاب سیستمهای اطلاعات مدیریت (فصل4)

تهیه و تنظیم: پویا معینی پور 

"برای دانلود فایل PDF اینجا کلیک کنید"

خلاصه کتاب سیستمهای اطلاعات مدیریت (فصل2)

تهیه و تنظیم: بابک اعتمادی

"برای دانلود فایل PDF اینجا کلیک کنید"

خلاصه کتاب سیستمهای اطلاعات مدیریت (فصل10)

پاسخ به پرسش های آخر فصل ۱۰ 

1- چرا یک سیستم اطلاعات را می توان به عنوان یک تغییر سازمانی برنامه ریزی شده در نظر گرفت؟

چیز مهمی که باید درباره ساختن یک سیستم های اطلاعات جدید دانست این است که این فرآیند نوعی تغییر سازمانی برنامه ریزی شده است سازندگان سیستم باید درک کنند یک سیستم بر سازمان به عنووان یک مجموعه تاثیر خواهد گذاشت و به ویژه بر کشمکش سازمانی و تغییراتی که در کانون تصمیم گیری پیش می آید تمرکز کنند. سازندگان همچنین باید در نظر داشته باشند که ماهیت گروههای کاری تحت سیستم جدید چگونه تغییر خواهد کرد، سیستم ها می توانند موفقیت های فنی به شمار آیند اما به دلیل شکست در فرآیند اجتماعی و سیاسی ساخت سیستم شکست های سازمانی محسوب می شوند. تحلیل گران و طراحان سیستم مسوول حصول اطمینان از مشارکت اعضای کلیدی سازمان در فرآیند طراحی هستند و اجازه دارند بر شکل نهایی سیستم تاثیر بگذارند.

2- گروههای اصلی یک طرح سیستم های اطلاعات کدامند؟

· هدف طرح

· طرح راهبردی کسب و کار

· سیستم های کنونی

· پیشرفت های تازه

· راهبرد مدیریتی

· طرح پیاده سازی

· نیازمندی های بودجه ای
 

3- چگونه می توان از تحلیل بنگاه و عوامل کلیدی موفقیت برای تعیین نیازهای کل سازمان به سیستم های اطلاعات استفاده کرد؟

تحلیل بنگاه که برنامه ریزی سیستم های بازرگانی نیز نامیده می شود بر این دلالت دارد که نیازمندی های اطلاعاتی بنگاه را فقط می توان با نگاه به کل سازمان از نظر واحدهای سازمانی، وظایف، فرآیندها و عناصر داده ای درک کرد. تحلیل بنگاه می تواند به شناسایی موجودیت های کلیدی و مشخصه های داده های سازمان کمک کند. روش اصلی مورد استفاده در رویکرد تحلیل بنگاه شامل گرفتن نمونه بزرگی از مدیران و پرسیدن این پرسش ها از آنان است که چگونه از اطلاعات استفاده می کنند، از کجا اطلاعات خود را بدست می آورند، محیط آنان شبیه چیست، اهداف آنان چیست، چگونه تصمیم گیری می کنند و نیازهای داده ای آنان چیست.

4- هر یک از چهار نوع تغییر سازمانی را شرح دهید که می تواند به وسیله فناوری اطلاعات رواج یابد؟

1. ماشینی کردن

متداول ترین شکل تغییر سازمانی القاء شده توسط فن آوری اطلاعات شامل ماشینی کردن است. نخسیت کاربردهای فنآوری اطلاعات مشتمل برکمک به کارکنان در اجرای تکالیفشان به گونه ای کارامد و اثربخش است.

2. بهینه سازی

شامل کارآمد ساختن رویه های عملیاتی استاندارد و حذف گلوگاه های آشکار به نوعی است که ماشینی کردن می تواند رویه های عملیاتی را کارآمدتر سازد، بهینه سازی رویه ها شکل ژرفتری از تغییر سازمانی است.

3. مهندسی مجدد

نوع قدرتمندتر تغیر سازمانی مهندسی مجدد فرآیند کسب و کار است، که در آن فرآیندهای کسب و کار تحلیل و آسان شده و دوباره طراحی می شوند. مهندسی مجدد فرآیند کسب و کار گردش کارها را دوباره سازماندهی کرده و با ترکیب گام ها تکالیف زائد را حذف کرده و تکالیف تکراری و کاغذ بر را از میان برمیدارد.

4. جابجایی الگوها

جابجایی الگو دربرگیرنده تفکر مجدد درباره ماهیت کسب و کار و ماهیت خود سازمان است.

5- مهندسی مجدد فرایند کسب و کار چیست؟برای موثر ساختن آن چه گام هایی مورد نیاز است؟

در مهندسی مجدد فرآیند کسب و کار، فرآیندهای موجود تحلیل و آسان شده و دوباره طراحی می شوند. مهندسی مجدد فرآیند کسب و کار گردش کارها را دوباره سازماندهی کرده و با ترکیب گام ها تکالیف زائد را حذف کرده و تکالیف تکراری و کاغذ بر را از میان برمیدارد.

برای انجام مهندسی مجدد به صورت اثربخش مدیریت ارشد باید چشم انداز راهبردی گسترده ای را به وجود آورد که خواهان فرآیندهای بهینه شده باشد. همچنین مدیریت باید فرآیندهخای موجود را به عنوان یک معیار درک و اندازه گیری کند.

روش مرسوم طراحی سیستم ها نیازمندی های اطلاعاتی یک وظیفه یا فرآیند کسب و کار را ایجاد کرده و سپس تعیین می کند که فن آوری اطلاعات چگونه می تواند از آن ها پشتیبانی کند.

 

6- تفاوت میان تحلیل سیستم و طراحی سیستم چیست؟ از چه فعالیت هایی تشکلیل شده اند؟

تحلیل سیستم توضیح میدهد که یک سیستم چه باید بکند تا نیاز های اطلاعاتی را پاسخ گوید و طراحی سیستم نشان می دهد که چگونه سیستم به این هدف خواهد رسید. طراحی یک سیستم اطلاعات طرح کلی و مدل آن سیستم است. طراح سیستم جزئیات و مشخصات سیستمی را شرح می دهد که عملکردهای شناسایی شده در هنگام تحلیل سیستم را ارائه خواهد داد.

7- نیازهای اطلاعاتی چیستند؟چرا تعیین درست آنها دشوار است؟

نیازهای اطلاعاتی یک سیستم جدید مشتمل بر این شناخت است که چه کسی در کجا و چه هنگام و چگونه به چه اطلاعاتی نیاز دارد. تحلیل نیازها اهداف سیستم جدید  یا اصلاح شده را به دقت تعریف کرده و شرح مفصلی از عملکردهایی را بدست میدهد که سیستم جدید باید اجرا کند. تحلیل اشتباه آمیز نیازها علت اصلی شکست سیستم و هزینه های بالای توسعه آن است.

8- چرا مرحله آزمایش تولید سیستم اینقدر مهم است؟سه مرحله آزمایش یک سیستم اطلاعات را نام برده و شرح دهید.

برای حصول اطمینان از این که سیستم نتایج درست را تولید میکند باید آزمایش فرآگیر و کامل بر روی آن انجام شود. آزمایش به این سوال پاسخ می دهد که آیا این سیستم نتایج خواسته شده را تحت شرایط شناخته شده بدست میدهد؟ آزمایش یک سیستم اطلاعاتی را میتوان به سه نوع فعالیت تفکیک کرد: آزمایش واحد، آزمایش سیستم و آزمایش پذیرش.

آزمایش واحد یا آزمایش برنامه مشتمل بر آزمایش هر برنامه از سیستم بطور جداگانه است. آزمایش سیستم به آزمودن طرز کار سیستم اطلاعاتی به عنوان یک کل می پردازد. در این آزمایش تلاش بر آن است که تعیین شود آیا تکه های پراکنده همانطور که برنامه ریزی شده با هم کار خواهند کرد. آزمایش پذیرش تصدیق نهایی آماده بودن سیستم برای استفاده از آن در یک تنظیم تولید است.

9- برنامه نویسی، تبدیل، تولید و نگهداری چه نقشی در توسعه سیستم بازی می کنند؟

در مرحله برنامه نویسی مشخصات سیستم که در زمان مرحله طراحی تهیه شده بود به کد برنامه نرم افزاری تبدیل می شود. بر اساس اسناد طراحی تفصیلی برای فایل ها، قواعد تراکنش و گزارش و دیگر جزئیات طراحی، مشخصات هر برنامه در سیستم تهیه می شود. فرآیند تغییر از سیستم قدیم به سیستم جدید را تبدیل می نامند. چها راهبرد اصلی برای تبدیل عبارت اند از راهبرد موازی، راهبرد گذار مستقیم، راهبرد مطالعات نمونه آزمایشی و راهبرد رویکرد گام به گام. پس از آن که سیستم جدید نصب و تبدیل کامل شد، می گویند در حالت تولید است. طی آین مرحله کاربران و متخصصان سیستم هر دو سیستم را مرور خواهند کرد تا تعیین کنند که به چه میزان به اهداف اصلی اش رسیده و تصمیم بگیرند که آیا هیچ بازبینی  یا اصلاحی در پیش است یا نه. تغییر در سخت افزار، نرم افزار، مستندسازی یا رویه های یک سیستم تولید برای تصحیح خطاها، پاسخ گویی به نیازهای تازه ، یا بهبود کارامدی پردازش سیستم را نگهداری می نامند.

10- چرخه زیست سیستم های سنتی چیست؟ هر یک از گام های آن و مزایا و زیان های آن برای ساخت سیستم را شرح دهید.

چرخه زیست سیستم قدیمی ترین روش ساخت سیستم های اطلاعاتی است و هنوز هم امروزه برای پروژه های سیستمی پیچیده متوسط یا بزرگ استفاده می شود. چرخه زیست یک سیستم اطلاعات دارای شش مرحله است:

1) تعریف پروژه:

این مرحله تعیین میکند که آیا سازمان مشکل دارد و دیگر این که آیا آن مشکل را میتوان با ساخت یک سیستم اطلاعات جدید حل کرد یا به وسیله اصلاح یک سیستم موجود؟

2) مطالعه سیستم :

مشکلات سیستم های کنونی را به تفصیل تحلیل کرده، اهدافی را که قرار است با حل این مشکلات به آن ها دست یافته شود شناسایی کرده و راه حل های جایگزین را شرح میدهد.

3) طراحی:

این مرحله مشخصات طراحی را برای راه حل برگزیده تولید میکند.

4) برنامه نویسی:

در این مرحله مشخصات طراحی تولید شده، به کد برنامه نرم افزاری تبدیل می شود.

5) نصب:

متشکل از گام های پایانی برای عملیاتی کردن سیستم جدید یا سیستم اصلاح شده است

6) ارزیابی پس از پیاده سازی:

شامل استفاده از سیستم و ارزیابی آن پس از نصب و در وضعیت تولید است.

چرخه زیست سیستم هنوز برای ساخت سیستم های پیچیده بزرگی مفید است که نیازمند یک تحلیل نیاز فراگیر و رسمی، مشخصات از پیش تعریف شده و کنترل  ها دقیق بر فرآیند ساخت سیستم هستند. با این وجود، رویکرد چرخه زیست سیستم پرهزینه، زمان بر و انعطاف ناپذیر است. اگر قرار باشد در نیازها و مشخصات تجدید نظر صورت گیرد، حجم زیادی از اسنادباید تولید شده و گام ها تکرار شود. به دلیل زمان و هزینه تکرار توالی فعالیت های چرخه زیست، این روش ثابت نگه داشتن مشخصات در اوایل فرآیند تولید را تشویق کرده، از تغییر جلوگیری می کند. رویکرد چرخه محیط زیست همچنین برای تعداد زیادی از سیستم های کوچک رومیزی، که کمتر تمایل به ساخت یافتگی داشته و بیشتر انفرادی هستند، مناسب نیست.

11- منظور از ساخت نمونه اولیه سیستم های اطلاعات چیست؟ مزایا و محدودیت های آن کدامند؟گام های فرایند ساخت نمونه اولیه را نام برده و شرح دهید.

ساخت نمونه اولیه شامل ساختن یک سیستم آزمایشی به سرعت و با قیمت ارزان  برای کاربران نهایی است تا آن را ارزیابی کنند. کاربران در تعامل با نمونه اولیه میتوانند ایده بهتری از نیازهای اطلاعاتی خود به دست آورند. نمونه اولیه ای را که کاربران تایید کرده باشند می توان به عنوان قالب سیستم نهایی استفاده کرد بیشترین فایده روش ساخت نمونه اولیه در جایی است که در مورد نیازها یا راه حل های طراحی یقین وجود ندارد. ساخت نمونه اولیه به ویژه در طراحی واسط کاربر نهایی یک سیستم اطلاعات مفید است( کاربر نهایی بخشی از سیستم است که کاربران نهایی با آن در تعامل اند مانند نمایش آن لاین و یا گزارش ها و یا صفحات وب) از جمله معیب ساخت نمونه اولیه این است که اگر این نمونه به اندازه کافی خوب کار کند ممکن است مدیریت عقیده نداشته باشد که نیازی به برنامه نویسی ، تجدید طراحی و . . .  برای ایجاد یک سیستم تولیدی اصلاح شده انجام دهد. همچنین ممکن است برخی از این سیستم هایی که با عجله ساخته شده اند نتوانند با مقدار زیادی از داده ها یا شمار زیادی از کاربران در یک محیط تولیدی سازگاری پیدا کنند. همچنین نمونه اولیه می تواند در صورت لزوم جلب رضایت شکار زیادی از کاربران نهایی فرآیند سیستم را کند سازد.

چهار مرحله ساخت نمونه اولیه عبارت است از:

1. شناسایی نیازهای اساسی کاربر:

طراح سیستم با کاربر آن قدر کار میکند تا نیازهای اطلاعاتی او را به چنگ آورد.

2. تولید یک نمونه اولیه آغازی:

طراح سیستم با استفاده از نرم افزار نسل چهارم، ابزارهای چندرسانه ای دو سویه یا ابزارهای مهندسی نرم افزار به کمک یارانه به سرعت یک نمونه اولیه کاری را درست می کند.

3. استفاده از نمونه اولیه:

 کاربر تشویق میشود که با سیستم کار کند تاتعیین کند که نمونه اولیه تا چه اندازه به نیازهایش پاسخ میدهد و برای بهبود نمونه اولیه پیشنهاداتی را ارائه دهد.

4. بازبینی و تقویت نمونه اولیه:

سازنده سیستم به همه تغییرات مورد نظر کاربر توجه کرده و بر اساس آن نمونه اولیه را اصلاح می کند و پس از تجدید نظر در آن ای چرخه به مرحله سه باز میگردد. مراحل سه و چهار آن قدر تکرار می گردند تا کاربر راضی شود.

12-  بسته نرم افزار کاربردی چیست؟ مزایا و زیان های توسعه سیستم های اطلاعات بر پایه بسته های نرم افزاری چیست؟

سیستم های اطلاعات را می توان با استفاده از نرم افزارهای بسته های نرم افزاری کاربردی ساخت از جمله بسته نرم افزاری کاربردی حقوق و دستمزد. اگر یک بسته نرم افزاری بتواند بیشتر نیازهای یک سازمان را برطرف سازد، آن سازمان نباید بسته نرم افزاری مخصوص به خودش را بنویسد که باعث هدر رفتن زمان و هزینه می شود. اگر یک سازمان نیازهای منحصر به فردی دارد که در بسته های نرم افزاری نیست، بسته ها زیاد دیگری هستند که قابلیت بومی سازی را دارند. ویژگی های بومی سازی به یک بسته نرم افزاری امکان میدهد که اصلاح شود و بدون آن که یکپارچگی نرم افزار از بین برود نیازهای منحصر به فرد سازمان را تامین کند.

13- منظور از توسعه توسط کاربر نهایی چیست؟مزایا و زیان های آن کدامند؟برخی از سیاست ها و روندهای اداره کردن توسعه توسط کاربر نهایی را نام ببرید.

برخی از انواع سیستم های اطلاعات می توانند به وسیله کاربر نهایی با کمکی ناچیز یا بدون کمک رسمی از سوی کارشناسان فنی تولید شوند. این پدیده را توسعه توسط کاربر نهایی می نامند.اگر به کاربران اجازه داده شود که نیازهای کاری خود را تعریف کنند و گرد اوری نیازمندیها به خوبی پیش رفته و اغلب منجر به سطح بالاتری از درگیری کاربر با سیستم و رضایت و می شود.البته انجام کارهای رایانه ای توسط کاربر نهایی ریسک های سازمانی هم در بر دارد. زیرا در حیطه بیرون از راهکارهای سنتی مدیریت و کنترل سیستم های اطلاعات روی می دهد. وقتی سیستم ها به سرعت و بدون استفاده از روش سنتی تولید ایجاد می شوند ممکن است آزمایش و مستند سازی آنها ناکافی باشد. درسیستم های بیرون از بخش سنتی مربوط به سیستم های اطلاعات ممکن است کنترل بر داده ها از دست برود.همچنین وقتی کاربران نرم افزار های کاربردی و فایل های خودشان را ایجاد کنند تعیین محل استقرار داده ها و حصول اطمینان از اینکه که در کل سازمان یک جور مجموعه اطلاعات به درستی به کار گرفته می شود به گونه ای فزاینده دشوار می شود.برای کمک به سازمان ها به منظور بیشینه کردن مزایای توسعه نرم افزار توسط کاربر نهایی مدیریت باید با درخواست توجیه هزینه های پروزه های تولید سیستم های اطلاعات توسط کاربر نهایی و با استقرار سخت افزار و نرم افزار و استانداردهای کیفیت برای نرم افزارهای کاربردی تولید شده توسط کاربر بر کار توسعه این گونه نرم افزارها تئسط کاربر نهایی نظارت کند . همچنین سازمان ها می توانند از مراکز اطلاعات استفاده کرده تا استانداردهایی برای سخت افزار و نرم افزار معرفی کنند به طوری که کاربران نهایی نتوانند فناوریهای مختلف و ناهمخوان را در سازمان معرفی کنند . نقش مراکز اطلاعات خوب است اما سازمانها هنوزنیاز دارند تا از نزدیک بر توسعه نرم افزار توسط کاربر نهایی نظارت کرده و آن را اداره کنند    

14- منبع یابی بیرون از سازمان چیست؟ تحت چه شرایطی باید از آن برای ساخت سیستم های لطلاعات استفاده کرد؟

اگر بنگاهی نخواهد از منابع داخلی خود برای ساختن یا راهبری سیستم های اطلاعات استفاده کند می تواند یک سازمان بیرونی را که در تامین این خدمات تخصص دارند برای انجام کار خود به کار بگیرد . فرایند واگذاری عملیات رایانه ای یک سازمان ، شبکه های مخابراتی یا تولید نرم افزارهای کاربردی به فروشندگان بیرونی را منبع یابی بیرون از سازمان مینامند. هنگامی که نگهداری مرکز یارانه یا کارکنان سیستم های اطلاعات دارای هزینه زیادی باشد منبع یابی بیرون از سازمان با صرفه است

15- تفاوت میان توسعه نرم افزار شی گرا و توسعه سنتی نرم افزار چیست؟ مزایای استفاده از توسعه نرم افزار شی گرا در ساخت سیستم ها کدام اند؟

برنامه نویسی شی گرا داده ها و روندهای خاصی را که روی آن داده ها عمل می کند در یک شی ترکیب میکند. برنامه نویسی شی گرا بخشی از رویکرد بزرگتر به توسعه سیستم ها به نام توسعه نرم افزار به روش شی گراست.توسعه نرم افزار شی گرا از این جهت با رویکرد سنتی ساخت سیستم متفاوت است که توجیه خود را از مدل سازی جداگانه فرآیندها و داده های بازرگانی به ترکیب کردن داده ها و روندها در اشیای یکنواخت منتقل کرده است. سیستم به عنوان مجموعه ای از رده ها و اشیا نگریسته شده و در بر گیرنده مناسبات میان آن هاست.اشیا به صورت بلوک های سازنده برای سیستم های کاربردی آینده تعریف و مستندسازی شده و ذخیره می شوند. در حالی که مدل های شی گرای سیستم ها الزاما سودمندتر از مدل های فرآیندگرای سیستم ها نیستند، سازمان ها به طور فزاینده ای در حال روی آوردن به توسعه نرم افزار شی گرا هستند به امید آن که سیستم هایی بسازند که انعطاف پذیرتراند و نگهداری آن ها آسان تر است. اشیا قابل استفاده دوباره اند، از این رو انتظار می رود که تولید نرم افزار شی گرا زمان و هزینه نوشتن نرم افزار را کاهش دهد.تولید شی گرا برای ایجاد سیستم های کاربردی تحت وب بسیار سودمند است.

16- توسعه سریع سیستم کاربردی (RAD) چیست؟ چگونه می تواند به سیستم سازان کمک کند؟

ابزارهای نرم افزاری شی گرا، نرم افزار قابل استفاده مجدد، ساخت نمونه اولیه و ابزارهای نسل چهارم در حال کمک به سیستم سازان هستند تا سیستم های کاری را بسیار سریع تر از زمانی درست کنند که با استفاده از ابزارهای نرم افزاری و روش های سیستم سازی سنتی می توانستند انجام دهند. واژه توسعه سریع سیستم کاربردی  برای توسعه همین فرآیند ایجاد سیستم های قابل کار در یک دوره زمانی بسیار کوتاه به کار می رود. میتواند شامل استفاده از برنامه نویسی بصری و ابزارهای دیگر برای ساخت واسط های کاربری گرافیکی، ساخت نمونه اولیه تکراری عناصر کلیدی سیستم، خودکارسازی تولید کد برنامه ها و کارگروهی نزدیک در میان کاربران نهایی و کارشناسان سیستم های اطلاعات بشود. سیستم های ساده را اغلب می توان با استفاده از اجزای پیش ساخته مونتاژ کرد.

 

واژه های کلیدی

 

آزمایش	آزمایش به این سوال پاسخ می دهد که آیا این سیستم نتایج خواسته شده را تحت شرایط شناخته شده بدست میدهد
آزمایش پذیرش	آزمایش پذیرش تصدیق نهایی آماده بودن سیستم برای استفاده از آن در یک تنظیم تولید است.
آزمایش سیستم	آزمایش سیستم به آزمودن طرز کار سیستم اطلاعاتی به عنوان یک کل می پردازد. در این آزمایش تلاش بر آن است که تعیین شود آیا تکه های پراکنده همانطور که برنامه ریزی شده با هم کار خواهند کرد.
آزمایش واحد	آزمایش واحد یا آزمایش برنامه مشتمل بر آزمایش هر برنامه از سیستم بطور جداگانه است.
افزارسنجی	شرکت های زیادی در دستیابی به کیفیت از راه برقراری استانداردهای موکد برای محصولات ، خدمات و فعالیت های دیگر اثربخش بوده و سپس عملکرد را در قبال این استانداردها اندازه گیری کرده اند. این رویه را افزار سنجی می نامند
برنامه نویسی	در مرحله برنامه نویسی مشخصات سیستم که در زمان مرحله طراحی تهیه شده بود به کد برنامه نرم افزاری تبدیل می شود.
بسته نرم افزار کاربردی	سیستم های اطلاعات را می توان با استفاده از نرم افزارهای بسته های نرم افزاری کاربردی ساخت از جمله بسته نرم افزاری کاربردی حقوق و دستمزد. اگر یک بسته نرم افزاری بتواند بیشتر نیازهای یک سازمان را برطرف سازد، آن سازمان نباید بسته نرم افزاری مخصوص به خودش را بنویسد که باعث هدر رفتن زمان و هزینه می شود.
بهینه سازی روندها	بهینه سازی رویه ها شکل ژرفتری از تغییر سازمانی است و شامل کارآمد ساختن رویه های عملیاتی استاندارد و حذف گلوگاه های آشکار به نوعی است که ماشینی کردن می تواند رویه های عملیاتی را کارآمدتر سازد
پس از پیاده سازی	شامل استفاده از سیستم و ارزیابی آن پس از نصب و در وضعیت تولید است.
تبدیل	فرآیند تغییر از سیستم قدیم به سیستم جدید را تبدیل می نامند
تحلیل بنگاه	تحلیل بنگاه که برنامه ریزی سیستم های بازرگانی نیز نامیده می شود بر این دلالت دارد که نیازمندی های اطلاعاتی بنگاه را فقط می توان با نگاه به کل سازمان از نظر واحدهای سازمانی، وظایف، فرآیندها و عناصر داده ای درک کرد
تحلیل سیستم	تحلیل سیستم توضیح میدهد که یک سیستم چه باید بکند تا نیاز های اطلاعاتی را پاسخ گوید
تعریف پروژه	اولین مرحله از مراحل چرخه زیست سیستم مرحله تعریف پروژه است. این مرحله به این سوال پلسخ می دهد که آیا سازمان مشکل دارد و آیا این مشکل با سیستم موجود حل می شود یا با یک سیستم جدید
تولید	پس از آن که سیستم جدید نصب و تبدیل کامل شد، می گویند در حالت تولید است
توسعه توسط کاربر نهایی	برخی از انواع سیستم های اطلاعات می توانند به وسیله کاربر نهایی با کمکی ناچیز یا بدون کمک رسمی از سوی کارشناسان فنی تولید شوند. این پدیده را توسعه توسط کاربر نهایی می نامند
توسعه سریع سیستم کاربردی RAD	ابزارهای نرم افزاری شی گرا، نرم افزار قابل استفاده مجدد، ساخت نمونه اولیه و ابزارهای نسل چهارم در حال کمک به سیستم سازان هستند تا سیستم های کاری را بسیار سریع تر از زمانی درست کنند که با استفاده از ابزارهای نرم افزاری و روش های سیستم سازی سنتی می توانستند انجام دهند. واژه توسعه سریع سیستم کاربردی  برای توسعه همین فرآیند ایجاد سیستم های قابل کار در یک دوره زمانی بسیار کوتاه به کار می رود
توسعه سیستم	فرایند توسعه سیستم مشخصات راه حل را که در هنگام تحلیل سیستم و طراحی آن تعیین شده اند به یک سیستم اطلاعات کاملا عملیاتی تبدیل می کند.
توسعه نرم افزار شی گرا	برنامه نویسی شی گرا داده ها و روندهای خاصی را که روی آن داده ها عمل می کند در یک شی ترکیب میکند. برنامه نویسی شی گرا بخشی از رویکرد بزرگتر به توسعه سیستم ها به نام توسعه نرم افزار به روش شی گراست
چرخه زیست سیستم	چرخه زیست سیستم قدیمی ترین روش ساخت سیستم های اطلاعاتی است و هنوز هم امروزه برای پروژه های سیستمی پیچیده متوسط یا بزرگ استفاده می شود
جابجایی الگوها	جابجایی الگو دربرگیرنده تفکر مجدد درباره ماهیت کسب و کار و ماهیت خود سازمان است.
خودکارسازی	تولید کد برنامه ها به صورت خودکار است که در فرآیند توسعه سریع سیستم کاربردی نقش ایفا میکند.
درخواست برای پیشنهاد(RFP)	RFP=request for proposal فهرست تفضیلی پرسش هایی است که سازمان به فروشندگان بسته های نرم افزاری ارائه می دهد .
راهبرد موازی	راهبرد موازی از روشهای تبدیل سیستم قدیم به سیستم جدید است. در این روش تا وقتی که سیستم جدید به درستی کار کند هم سیستم قدیم و هم سیستم جدید با هم کار می کنند
رویکرد گام به گام	رویکرد گام به گام از روشهای تبدیل سیستم قدیم به سیستم جدید است در این روش سیستم جدید به صورت مرحله ای ، چه برحسب وظیفه و چه بر حسب واحدهای سازمانی معرفی میشود.
ساخت نمونه اولیه	ساخت نمونه اولیه شامل ساختن یک سیستم آزمایشی به سرعت و با قیمت ارزان  برای کاربران نهایی است تا آن را ارزیابی کنند. کاربران در تعامل با نمونه اولیه میتوانند ایده بهتری از نیازهای اطلاعاتی خود به دست آورند
طراحی	در مراحل چرخه زیست سیستم های سنتی،این مرحله مشخصات طراحی را برای راه حل برگزیده تولید میکند.
طراحی سیستم	طراحی یک سیستم اطلاعات طرح کلی و مدل آن سیستم است. طراح سیستم جزئیات و مشخصات سیستمی را شرح می دهد که عملکردهای شناسایی شده در هنگام تحلیل سیستم را ارائه خواهد داد.
طراحی مشترک سیستم کاربردی     (JAD)	JAD =joint application design طراحی مشترک سیستم کاربردی ، کاربران نهایی و کارشناسان سیستم های اطلاعات را در یک نشست دو سویه گرد هم می آورد تا درباره طراحی سیستم بحث کنند.
طرح آزمایشی	طرح آزمایشی شامل همه تمهیدات برای مجموعه آزمایش (آزمایش سیستم] آزمایش واحد، آزمایش پذیرش) است.
طرح سیستم های اطلاعات	طرح سیستم های اطلاعات مانند نقشه راه هاست که برای توسعه سیستم ها، منطق، موقعیت کنونی، راهبرد مدیریت، طرح پیاده سازی و بودجه را نشان می دهد.
عوامل کلیدی موفقیت(CSFها)	رویکرد تحلیل راهبردی یا عوامل کلیدی موفقیت(CSF=critical success factor)این بحث را مطرح می کند که نیازمندی های اطلاعاتی یک سازمان توسط شمار کمی از عوامل کلیدی موفقیت مدیران تعیین می شود. اگر بتوان به این هدف ها دست یافت می توان از موفقیت سازمان اطمینان حاصل کرد
گذار مستقیم	از روشهای تبدیل سیستم قدیم به سیستم جدید است. در این روش سیستم جدید در یک روز مشخص به طور کامل جایگزین سیستم قدیمی می شود.
مدیریت کیفیت جامعTQM	مدیریت کیفیت جامع به این معناست که همه افراد درون سازمان مسئول کیفیت هستندو از هر کس انتظار می رود که در ارتقای کلی کیفیت مشارکت جوید.
مدیریت گردش کار	فرایند کارمدسازی رویه های بازرگانی به طوری که بتوتن اسناد را به آسانی و کارامدی جابجا کرد مدیریت گردش کار نامیده می شود.
مرحله برنامه نویسی	در فرایند توسعه سیستم در مرحله برنامه نویسی مشخصات سیستم که در زمان مرحله طراحی تهیه شده بود به کد برنامه نرم افزاری تبدیل می شود. بر اساس اسناد طراحی تفصیلی برای فایل ها، قواعد تراکنش و گزارش و دیگر جزئیات طراحی، مشخصات هر برنامه در سیستم تهیه می شود.
مرکز اطلاعات	مراکز اطلاعات امکانات ویژه استقرار سخت افزار، نرم افزار و کارشناسان فنی هستند تا برای کاربران نهایی ابزارها، آموزش و مشاوره تخصصی لازم را فراهم کنند.
مستندسازی	متشکل از مجموعه پرده های نمایش طرح آزمایشی است که روی یک پایگاه داده ها نگهداری می شود.
مطالعه امکان پذیری	تحلیل یک سیستم شامل مطالعه امکان پذیری است تا تعیین کند که آیا راه حل برگزیده از نظر مالی و فنی و سازمانی قابل دست یابی است یا نه و آیا سیستم پیشنهاد شده سزمایه گذاری خوبی است یا نه؟
مطالعه سیستم	مشکلات سیستم های کنونی را به تفصیل تحلیل کرده، اهدافی را که قرار است با حل این مشکلات به آن ها دست یافته شود شناسایی کرده و راه حل های جایگزین را شرح میدهد.
مطالعه نمونه آزمایشی	از روشهای تبدیل سیستم قدیم به سیستم جدید است .در این راهبرد سیستم جدید فقط به عرضه محدودی از سازمان مانند یک بخش منفرد یا واحد عملیاتی ارائه می شود.هنگامی که این نسخه نمونه آزمایشی به درستی کار کند به طور هم زمان یا مرحله ای در بقیه واحدهای سازمانی نصب می شود.
منبع یابی بیرون از سازمان	فرایند واگذاری عملیات رایانه ای یک سازمان ، شبکه های مخابراتی یا تولید نرم افزارهای کاربردی به فروشندگان بیرونی را منبع یابی بیرون از سازمان مینامند.
نصب	متشکل از گام های پایانی برای عملیاتی کردن سیستم جدید یا سیستم اصلاح شده است
نگهداری	تغییر در سخت افزار، نرم افزار، مستندسازی یا رویه های یک سیستم تولید برای تصحیح خطاها، پاسخ گویی به نیازهای تازه ، یا بهبود کارامدی پردازش سیستم را نگهداری می نامند.
نمونه اولیه	نمونه اولیه یک سیستم آزمایشی برای کاربران نهایی است تا آن را ارزیابی کنند. کاربران در تعامل با نمونه اولیه میتوانند ایده بهتری از نیازهای اطلاعاتی خود به دست آورند
نیازهای اطلاعاتی	نیازهای اطلاعاتی یک سیستم جدید مشتمل بر این شناخت است که چه کسی در کجا و چه هنگام و چگونه به چه اطلاعاتی نیاز دارد.
واسط کاربر نهایی	واسط کاربر نهایی بخشی از سیستم است که کاربران نهایی با آن در تعامل اند مانند نمایش آن لاین و یا گزارش ها و یا صفحات وب

 

تهیه و تنظیم: زهرا علیرضایی

"برای دانلود فایل PDF اینجا کلیک کنید"

خلاصه کتاب سیستمهای اطلاعات مدیریت (فصل 9)

تهیه و تنظیم: زهرا خالقی پور 

"برای دانلود فایل PDF اینجا کلیک کنید"

خلاصه کتاب سیستمهای اطلاعات مدیریت (فصل 8)

تهیه و تنظیم: مونا محمدی

"برای دانلود فایل PDF اینجا کلیک کنید"